Dzisiaj, przed TSUE, w sprawie o sygn. akt C-471/24 dotyczącej kredytu oprocentowanego stawką WIBOR, ogłoszono opinię Rzeczniczki Generalnej. Zaznaczono w niej, że nie ma podstaw do podważania WIBORu, który jest wskaźnikiem referencyjnym zgodnym z rozporządzeniem BMR. Badanie sposobu jego ustalania wykracza poza Dyrektywę 93/13.

W odniesieniu do obowiązków informacyjnych Rzeczniczka odwołała się do dotychczasowego orzecznictwa TSUE. Wielokrotnie już wskazywano, że informacje niezbędne do podjęcia decyzji przy zaciągnięciu kredytu nie muszą być zawsze przekazywane przez kredytodawcę. Standard informacyjny w przypadku stosowania zmiennej stopy procentowej różni się istotnie w stosunku do wymagań stawianych przy kredytach denominowanych lub waloryzowanych do waluty obcej i wymogach związanych z przekazywaniem informacji o ryzyku (por. wyrok TSUE z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie o sygn. akt C-125/18, Gomez I oraz wyrok TSUE z dnia 17 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt C-655/20, Gomez II, wyrok TSUE z dnia 12 grudnia 2024 roku w sprawie C-300/23). Nie ma zatem wątpliwości, że TSUE rozpoznając niniejszą spraw będzie kierował się swoim dotychczasowym dorobkiem orzeczniczym w tym zakresie.

Warto także zaznaczyć, że nawet gdyby TSUE ostatecznie stwierdził możliwość badania klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na WIBOR pod kątem abuzywności, nie oznacza to automatycznie, że klauzula jest wadliwa.  Oznacza to jedynie, że sąd może zbadać zastosowanie stawki WIBOR w konkretnym przypadku. Na tym tle istnieje już wiele orzeczeń sądów powszechnych, które potwierdzały, że postanowienia regulujące oprocentowanie kredytu zmienną stopą procentową odwołujące się do wskaźnika WIBOR, nie mogą zostać uznane za abuzywne.

Konsekwencje i dotychczasowe orzecznictwo

Niezależnie od opinii Rzeczniczki Generalnej nie można pominąć dotychczasowego orzecznictwa Trybunału. Zostało ono podsumowane w wyroku TSUE z dnia 13 lipca 2023 roku w sprawie o sygn. akt C-265/22, z którego wynika, że oprocentowanie jest uczciwe, gdy odpowiada modelowi przewidzianemu przez prawo i praktykę rynkową. Dokładnie z takim przypadkiem mamy do czynienia w przypadku kredytów, których oprocentowanie opiera się o stawkę WIBOR. Trudno przyjąć, by TSUE rozpatrując niniejszą sprawę pominął swoje dotychczasowe orzecznictwo.

Opinia Rzeczniczki Generalnej a praktyka sądowa

Należy jednak pamiętać, że opinia Rzeczniczki Generalnej nie ma charakteru wiążącego.  Nie ulega jednak wątpliwości, że sądy krajowe, które odwoływały się do wcześniejszego orzecznictwa TSUE, w licznych orzeczeniach, w tym również prawomocnych, nie dostrzegały, podobnie jak Rzeczniczka Generalna, podstaw do uznania postanowień odwołujących się do stawki WIBOR za abuzywne.

Autor: Robert Wechman, radca prawny, partner, Dyrektor Departamentu Sporów Sądowych w Lawspective

E-mail: robert.wechman@lawspective.pl